De stembus is open voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs, derde jaargang. Het derde duo wooncomplexen dat meedingt.
New Amsterdam
Het contrast is enorm tussen deze twee kandidaten voor de Nieuwbouwprijs. Aan de ene kant een gigantisch appartement aan de Zuidas, daar tegenover een dijkwoning in Tuindorp Oostzaan. Ook de jury die de nominaties vaststelde, worstelde met het probleem: hoe kun je zulke uiteenlopende woningtypes nu vergelijken?
“Het is heel moeilijk te beoordelen,” zuchtte Natasja Keller, dwalend door het appartement van een kleine driehonderd vierkante meter op de twintigste verdieping van de woontoren New Amsterdam op de Gustav Mahlerlaan. “Het is een plus dat in Amsterdam ook woningen worden aangeboden voor mensen die veel geld hebben,” vond Steven Delva. “Dat geeft een meerwaarde aan de stad.” Daarom nomineerden de vijf juryleden ook zo’n buitenissig object.
Buitenissig is ook, dat hier geen sprake is van een representatieve beoordeling door de bewoners. Tot de achttiende verdieping bevat deze toren 174 huurappartementen, waarvan 101 gemeubileerd met 24-uursservice en een eigen ingang, voor de (internationale) werkers in al die kantoorkolossen aan de Zuidas.
Die serviceappartementen kosten 2300 tot 6800 euro huur per maand; de gewone 2000 tot 3900 euro, en appartementen met een kantoor 3700 tot 6600 euro. Rapportcijfers kwamen alleen van de luxe koopappartementen op de bovenste acht woonlagen, en dat leidde tot een 9,3. ‘Mooi afgewerkt,’ noteerden de bewoners, ‘met een internationale uitstraling.’ ‘Het nieuwe stadsbeeld is spannend en on-Hollands.’ En dan alle dienstverlening in het gebouw, plus healthclub en zwembad. Voor de uitstraling zijn Pero Puljiz en Branimir Medic verantwoordelijk, twee Kroaten die werken bij de Architecten Cie. “We deden een postdoctorale opleiding aan het Berlage-instituut, en zijn hier gebleven toen de Balkanoorlog uitbrak,” legt Puljiz (47) uit. “Het moest een eenvoudig gebouw worden, maar toch glamourous. We wilden zoveel mogelijk nuances aanbrengen die aangeven dat het toch een woongebouw is. Naar de Europese standaard is dit een luxe gebouw op hoog niveau geworden.”
Voor de aannemer was het nog een lastige klus, vertelt projectdirecteur Mike Coffeng van G&S Bouw. “Wij zijn gespecialiseerd in utiliteitsbouw. Bij woningen gaat het om veel meer kleinere ruimtes en allerlei speciale details. Dat vereist een heel andere logistiek. Maar het resultaat is een gebouw met allure en een heel hoog afwerkingsniveau, en dat is leuk om te bouwen.”
Op de twintigste verdieping wonen Ronald (68) en Joyce (62) de Ruuk, die op zoek waren naar een ruim appartement in plaats van hun woning elders in Zuid. “Ik wilde eerst niet in zo’n toren,” bekent Joyce. “Maar toen we deze ruimte zagen, waren we meteen om. Al dat licht! Dit is on-Amsterdams, baanbrekend.”
“Het is in het weekeinde wel stil,” geeft Ronald toe. “En er zijn nog weinig winkels. Maar horeca genoeg, het is absoluut niet saai. En het station en de sneltram zijn vlakbij.” Over prijzen praten de kopers niet, hebben zij afgesproken. Laten we zeggen dat we hier in het hoge segment zitten, en dan wordt doorgaans bedoeld: boven het miljoen.
Kometensingel
Van de Zuidas naar Tuindorp Oostzaan – hemelsbreed valt het best mee, maar je beleeft het als een reis tussen uitersten. Toch zijn er ook punten van overeenkomst. Op beide plekken gaven de bewoners een 9,3 als rapportcijfer. En op beide plekken wonen zij met grote tevredenheid. Zoë Kwint (37) is geboren en opgegroeid in de dokterswoning op de Kometensingel; haar moeder woont er nog steeds. Toen ze ging studeren heeft ze acht jaar ‘in de stad’ gewoond, zoals de Tuindorpers Amsterdam bezuiden het IJ noemen. “Maar ik wist dat ik daar nooit wilde blijven.”
Ze kon een huisje krijgen, ook op de Kometensingel. “Met twee kinderen werd dat te klein. Zou ik dan toch moeten weggaan uit Noord? Tot hier een bord werd neergezet dat er huizen te koop kwamen. We hebben meteen een optie genomen.” Voor 390.000 euro kreeg Kwint een woning van 185 vierkante meter met veel niveauverschillen; met afgekochte erfpacht erbij zou het 50.000 euro duurder zijn. “Het leuke is: hier waan je je niet in een nieuwbKometensingelouwhuis. Het is net of
het er al jaren staat. De architect is er heel knap in geslaagd iets toe te voegen dat niet haaks staat op het karakter van Tuindorp Oostzaan.”
Die architect is Henk Snoeks (45), en hij beaamt: “Zo’n woning moet passen op de plek. Kometensingel en Oostzanerdijk raken er elkaar zowat. Die dijk ligt vierenhalve meter hoger dan de singel, en dat bepaalde de niveauverschillen in het huis. Vanaf de dijk ziet het eruit als een klassiek dijkhuisje.”
Toch had het ook anders kunnen lopen. Toen projectontwikkelaar SKA Bouwontwikkeling het terrein had overgenomen van de eigenaar, die was gestopt met zijn benzinestation, werd eerst een plan ontwikkeld voor zo’n 25 appartementen voor jongeren. Maar daar stak het stadsdeel een stokje voor. “Dit plan vonden ze wel mooi,” vertelt Marcel Schreuder (36) van SKA, een familiebedrijf. “Dit was veel kleinschaliger. We hebben gekeken naar de huizen eromheen om die bouwstijl ook toe te passen, en ook mooie materialen gebruikt. Dit vinden de mensen mooi.”
De bewoners zijn enthousiast over de ruimte en de speelse indeling, maar vooral over de woonomgeving. Hun huis past daar mooi in, en zij zitten al meteen ‘in een gezellige buurt met een dorps karakter’. Alleen mag het stadsdeel de Kometensingel wel eens beter bestraten. De jury vond een minpunt dat hier nu niet direct sprake is van vernieuwende architectuur, zoals op tal van andere plekken in de stad. “Maar dit is wel heel mooi ingepast in de omgeving,” vond Johanna Bruin. En bovendien: als je het extra buitenissige wilt nomineren, moet je ook het opvallend gewone een kans geven. “Ik dacht eerst: dit is niet spectaculair, dit wordt nooit genomineerd,” bekent architect Snoeks. “Maar het toont wel alles wat ik met architectuur heb. In het huis merk je de beweging die erin zit. Het is niet gladgestreken. En het laat de diversiteit van de stad Amsterdam zien. Ook in Noord heb je bijzondere plekken.”
