De laatste twee genomineerden voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs, derde jaargang. Stemmen kan nog een week.
Furore
Op de plek van het voormalige Swammerdaminstituut – de een vond de sloop een doodzonde, de ander was blij dat die foeilelijke knoepert werd neergehaald – verrijst Furore, een complex met drie nieuwe gebouwen die samen de kern van de grote stad verbeelden. Een blok bevat een combinatie van 22 sociale huurwoningen en 24 koopwoningen, het middelste blok herbergt een psychiatrische opvang van Mentrum, en het derde, dat nog gebouwd moet worden, is bedoeld als solid, een gebouw waarin huurders volledig vrij zijn hoe zij hun ruimte willen invullen. En dat alles aan de drukke Eerste Constantijn Huygensstraat, hartje Oud-West.
Architect Gerard Kruunenberg (51) is er al vanaf de eerste plannen in 1998 bij betrokken. “Ik ben opgegroeid op de Overtoom, dus ik ken de buurt heel goed. En het is altijd fijn als architect aan je eigen stad bij te dragen. Trots is hij vooral op zijn ‘watermerk’: de glazen plint van het gebouw, vijf meter hoog en met figuren erin gegoten. En hoe hij met loopbruggen achter een grote glazen wand een heel nieuwe vorm heeft gegeven aan het begrip galerijflat. Het blok woningen is zeker een aanwinst, vinden de bewoners; zij beloonden het met een 9,1. “Alles op loopafstand: het WG-terrein, het Vondelpark, het Leidseplein,” meent de een. “Lekker centraal gelegen voor het uitgaan, heel diverse winkels vlakbij, de PC Hooft aan de ene kant en de Ten Katemarkt aan de andere, en de buurt is oergezellig,” noteert een ander. Zo ziet ook Kruunenberg het: “Dit gebouw is een verbinding tussen de Van Baerlestraat en de Kinkerstraat. Het gaat een andere impuls geven aan dit stuk stad.” De bewoners prijzen hun huizen als modern en fris, licht en ruim. Ook de bundeling met Mentrum zien zij als een pluspunt: ‘Een goede integratie van psychiatrie in de samenleving.’ Furore is bovendien een goed voorbeeld hoe sociale huur en vrije koop in één gebouw te combineren zijn. “Dit gebouw leent zich perfect voor die menging,” aldus ontwikkelingsmanager Albert Ravestein (53) van woningcorporatie Stadgenoot. “Wij vinden hier Oud-West in miniformaat: een stukje Helmersbuurt en een stukje Kinkerbuurt.” In Furore is gekozen voor kleinere appartementen in de sociale sfeer, die zich eventueel gemakkelijk laten samenvoegen. De koopwoningen variëren van ruim 100 tot 180 vierkante meter; de koopprijzen van 325.000 tot 570.000 euro, en 38.000 euro voor een plek in de parkeerkelder. Ton van Roode (53) betaalt maandelijks 435 euro inclusief servicekosten voor een huurwoning van een kleine zestig vierkante meter. “Een fantastische plek,” juicht hij. “Ik woonde op de hoek Marnixstraat-Rozengracht, maar wilde daar weg vanwege de geluidsoverlast. Hier heb je dat helemaal niet, zelfs de tram hoor je bijna niet.” Hij noemt de combinatie van koop en huur geweldig: “Die mix van jongeren en mensen die al meer op leeftijd zijn.” Ook voor de jury was die mengeling een belangrijke reden Furore te nomineren. “Het gebouw heeft een goede sfeer,” vond Gabriëlle Voogt. En Henne Roelvink: “Van dit soort gebouwen moeten er meer in de binnenstad komen.”
Melior
Dit is een transparante woning met veel licht en ruimte.’ ‘De robuuste uitstraling: beton met spankabels en klimop ertegen, dat vind ik schitterend.’ ‘De autovrije omgeving met de goed ingerichte groene zone maakt dat de kinderen zo buiten kunnen spelen.’ Het is duidelijk: de bewoners zijn erg in hun nopjes met hun opmerkelijke vierkante woongebouw in het Funenpark. Zij gaven het een 9,2 als rapportcijfer. Het Funenpark zat vorig jaar ook al in de top tien van de Amsterdamse Nieuwbouwprijs, toen met drie gebouwen van architect Herman de Kovel. Zijn collega Jeroen Geurst stond met Melior voor eenzelfde opgave. “Wij kregen van Frits van Dongen, die het stedenbouwkundig plan had opgesteld, de opdracht ‘gebakjes’ te scheppen op het driehoekige terrein achter het lange blok langs spoordijk en kade,” vertelt Geurst. “Elk gebouw moest er bijzonder uitzien. Wij hebben geprobeerd een wel heel bijzonder ‘gebakje’ te maken door juist zo min mogelijk op te vallen. De buitenkant van beton wordt door de begroeiing met klimop, clematis en blauwe regen één met het park.” Het Funenpark is zowat klaar; van het laatste gebouw (en meteen het duurste) zijn de appartementen in de verkoop gegaan. “Het is nu een slechte tijd,” erkent William Rood, senior projectleider van Heijmans Woningbouw. “Maar er zullen nog steeds mensen zijn die in zo’n uniek stukje stad willen wonen.” Dat unieke schuilt onder meer in het feit dat er – heel uitzonderlijk – sprake is van eigen grond in plaats van erfpacht. Oorspronkelijk lag hier een rangeerterrein van de NS, nog uit de tijd van de havens en de Storkfabriek. Eén van de tien woningen in Melior wordt bewoond door Rolof Schut (48) en Jenneke Visser (42) met hun zoons Stijn (8) en Joris (6). Zij betaalden 650.000 euro voor 170 vierkante meter, verdeeld over drie verdiepingen, plus een dakterras. De garageplek kostte nog eens 45.000 euro. “We woonden in Markenhoven op 110 vierkante meter en wilden wat groters, en vooral ook buitenruimte,” vertelt Visser. “We stonden op de mailinglist van Heijmans, maar wat ons werd aangeboden had niet meer ruimte.” “Bijna hadden we iets op IJburg gekocht, maar veel liever bleven we hier in het centrum, dan kunnen we alles op de fiets doen. Totdat dit kwam, een lot uit de loterij. Het was trouwens letterlijk loten, maar we waren er gelukkig heel snel bij.” In dit huis staan bijna alle vertrekken met elkaar in verbinding. “Dat is precies wat wij zochten,” aldus Schut, “die eenheid en openheid van deze woning. Je bent als gezin echt samen in dit huis. En dan als extra de speling van het licht.” De jury die de tien genomineerden aanwees, was er met Melior heel snel uit. “Hier is niets verkeerds aan op te merken,” zei Steven Delva. “De architect heeft het concept dat hij heeft bedacht, consequent uitgewerkt.” “Een prachtige gevel,” vatte Natasja Keller samen.
Bron: Het Parool Tekst: Bert Steinmetz Foto’s: Marc Driessen, Floris Lok
